12.18.2008

نگاه بی بی سی به فرهنگ اینترنتی ایرانیان: اینترنت، صحنه کشمکش مردم و دولت ‏

خبرنامه امیرکبیر: علی رغم آنکه اغلب رسانه های رسمی ایران تحت کنترل دولت و یا محافظه کاران تندرواست، اینترنت به ابزاراصلی ‏مناسب برقراری ارتباط از سوی نسل جوانتر تحصیلکرده و کنجکاو ایران تبدیل شده است. ‏

اگر در اینترنت ایران را جستجو کنید، با وبلاگ ها و وب سایت هائی روبرو می شوید که همه موضوع ها را تحت ‏پوشش خود قرار داده اند. ‏

سیاست، هنر، سینمای هالیوود، مسائل زنان، ورزش زنان، موسیقی پاپ … همه چیز به آهستگی نجوا می شود. حتی ‏وب سایت های دوست یابی هم در جمهوری اسلامی وجود دارند. ‏

جنگ فضای مجازی هر روز ادامه دارد. دولت بر طبل کنترل بیشتر اینترنت می کوبد، و وبلاگ نویس های ایرانی هم ‏عکس العمل نشان می دهند.‏

در ایران حدود ۰۰۰/۵۶ وبلاگ نویس و حدود ۲۲ میلیون کاربر اینترنتی وجود دارد. برای کشوری که هنوز در برخی ‏نقاط دور افتاده اش جریان برق هم ندارند، این آمار بدی نیست.‏

حتی برخی از روزنامه نگاران در رسانه های اصلی کشور، از اینترنت برای چاپ مقاله هائی استفاده می کنند که ‏امکان قرار دادن آنها در روزنامه و یا گذر از سد سردبیر وجود ندارد و یا اینکه با سانسور مقامات روبرو می شوند. ‏

جاذبه اصلی برای وبلاگ نویس ها در فضای رعب آور سیاسی ایران این است که کسی به آنها گوش می دهد.‏

این دیدگاه سید وحید عقیلی، دستیار استاد ارتباط جمعی دانشگاه آزاد در تهران، است. ‏

او می گوید: “اکنون نسل جدید برای ابراز عقاید و باورها و طرز تلقی خود به دنیا دسترسی دارد. اینترنت ابزار خوبی ‏است که به مردم اجازۀ تعریف از خودشان را می دهد.”‏

آزادی بیان در ایران، حتی در اینترنت نیز حال و روز ناخوشی دارد. ‏

امیر قبلاً یک وبلاگ سیاسی می نوشت. هرچند او اصرار داشت چیز “توهین آمیزی” در وبلاگش نمی نویسد، یک روز ‏که رایانه اش را روشن کرد، دید وبلاگش از سوی مسؤولان مسدود شده است: فقط برای اینکه جرأت بحث گفتگ ‏درباره سیاست را به خود داده بود.‏

خیلی از وب سایت ها برای دور زدن محدودیت ها، مجبورند مرتب آدرس اینترنتی خود را عوض کنند.‏

کاربران اینترنت در ایران آموخته اند چگونه با دانلود کردن نرم افزارهای ضد فیلتر و سایر تکنولوژی ها از این ‏محدودیت ها فارغ شوند. ‏

علیرغم مشکل بودن دسترسی به وبلاگ نویس ها، اخیراً گزارش هائی از بازداشت برخی از آنها به گوش می رسد.‏

چند ماه پیش بود که مجلس ایران کار بر روی تصویب یک قانون را شروع کرد که برای وبلاگ نویس هائی که از ‏طریق اینترنت سبب اشاعه فساد و فحشا می شوند، مجازات اعدام را در نظر می گیرد. ‏

هنوز معلوم نیست کار این لایحه به کجا کشیده است.‏

اخیراً دستورالعملی مبنی بر ثبت نام وبلاگ نویس ها با وزارت ارشاد بعد از امتناع برخی از افراد، به دست فراموشی ‏سپرده شد. ‏

شاید مسؤولان ایرانی به این نتیجه رسیده باشند که سخت گرفتن در این مورد، اثرات معکوسی خواهد داشت.‏

علیرغم همه این ها، مقامات هنوز نگران تأثیر اینترنت بر جامعه اسلامی و نوعی از فرهنگ هستند که آنها ترویج می ‏کنند. ‏

سپاه پاسداران انقلاب اخیراً دربارۀ “امپریالیسم اینترنتی” مطالبی به چاپ رساند و هشدار داد سازمان سیا از اینترنت ‏برای به راه انداختن یک “انقلاب مخملی” در ایران استفاده می کند. ‏

سپاه، رسانه های بین المللی از جمله بی بی سی، سی ان ان و نیویورک تایمز را متهم به دست داشتن در این توطئه کرد.‏

ولی نکته جالب آن است که اینترنت در ایران نشان تا چه حد غیرسیاسی است.‏

زندگی اینترنتی در ایران کاملاً با آنچه در کشور می بینید و یا از رسانه های رسمی می شنوید متفاوت است. ‏

‎‎ابزار شیطانی‎‎

آنچه در اینترنت ایرانی ها می گذرد حتی اگر مستقیماً هیچ تهدید مستقیم سیاسی هم متوجه دولت نکند، بازتاب پیچیدگی ‏جامعه ایرانی است. تصویری است که مدافعان انقلاب دل خوشی از آن ندارند.‏

برای مثال موسیقی راک و پاپ را درنظر بگیرید: نواختن گیتار الکترونیک در انظار ممنوع است (ابزار شیطانی). ‏آواز خوانی به زبان انگلیسی با پاسخ مستقیم “خیر” روبرو می شود. اینکه یک زن به تنهائی آواز بخواند غیر ممکن ‏است.‏ برای همین است که تمام اینکارها زیر زمینی می شوند. ‏

صدها و شاید هزاران گروه موسیقی ایرانی، موسیقی خود از متال گرفته تا ترنس، از طریق اینترنت پخش می کنند. ‏صدای این موسیقی را در دستگاه پخش تاکسی های تهران هم می شنوید.‏

اینطور نیست که نسل موسیقی راک ایران، به تنهائی صحنۀ اینترنت را در اختیار گرفته باشد.‏

اخیراً دولت اعلام کرده ده هزار وبلاگ بسیجی- شبه نظامیان وابسته به سپاه پاسداران- را در اینترنت قرار داده است.‏

شهر مذهبی قم هم یکی از بهترین امکانات اینترنتی کشور را در اختیار دارد. روحانیون به تحقیق درباره اسلام می ‏پردازند و یافته های خود را در وب سایت های بیشمار خود به چاپ می رساند. ‏

دولت هم به ابراز خواسته ها ی خود در اینترنت مشغول است. اخبار مربوط به محمود احمدی نژاد هم گاهی سر از ‏وبلاگ خود او در می آورند.‏

ایرانی ها از باقی دنیا متأثر می شوند و از تماس با خارجی ها خوشحالند. این اتفاقی است که در فرهنگ روبه توسعه ‏اینترنتی در ایران در بیشترین حجم رخ می دهد.‏

جون لین ‏

بی بی سی

پیام برای این مطلب مسدود شده.

Free Blog Themes and Blog Templates